SZLAK ZABYTKÓW
RZESZOWA

Stara część miasta stanowi obecnie tylko niewielki fragment
współczesnego Rzeszowa: obejmuje Rynek oraz kilkanaście ulic w najbliższym jego
otoczeniu. W tych granicach miasto funkcjonowało od czasów lokalizacji
w 1354 r.aż do przełomu XIX i XX w. Dopiero w ostatnim stuleciu
Rzeszów przekroczył swoje średniowieczne opłotki i wyrósł do rangi
największego miasta w regionie południowo-wschodniej Polski. Śródmieście
prezentuje różnorodność form zabudowy i stylów architektonicznych, od
średniowiecza do czasów nam współczesnych.
Na terenie Rzeszowa zachowało się około 400 budowli i obiektów zabytkowych oraz
sporo pamiątek historycznych, z czego większość zgrupowana jest w rejonie
Śródmieścia.
W podziemiach rynkowych kamienic przetrwały do dziś gotyckie relikty
średniowiecznych budynków z czasów narodzin miasta. Secesyjne i eklektyczne
elewacje mieszczeńskich kamienic i gmachów publicznych dowodzą jego rozwoju
w dobie przekształcania się z feudalnego miasteczka w kapitalistyczny
ośrodek miejski. Jan Canger, Tylman z Gameren, Jan Chrzciciel Falconi, Piotr Belotti
- to niektórzy ze znanych na ówczesne czasy budowniczowie wielu budynków Starówki.
Tutaj żyły i mieszkały dziesiątki pokoleń mieszkańców Rzeszowa, wśród
których byli mężowie stanu, malarze, artyści, pisarze i naukowcy.
W rzeszowskim Kolegium Pijarów nauczał ksiądz Stanisław Konarski - pedagog
i reformator szkolnictwa, przez kilka lat mieszkał tu i prowadził
działalność konspiracyjną Ignacy Łukasiewicz - twórca polskiego przemysłu
naftowego. Miał tu też swój warsztat blacharski Marcin Borelowski, bohater powstania
styczniowego. Do rzeszowskiego gimnazjum uczęszczał Władysław Sikorski, mąż stanu,
generał i polityk.
Obecnie stare mury i ulice zabytkowej części Rzeszowa nadal tętnią życiem. Tu
znajduje się centrum handlowe i kulturalne miasta, tu mieszczą się siedziby
różnych urzędów i instytucji, banki, niektóre wydziały wyższych uczelni,
a także prawie wszystkie ważniejsze placówki kulturalne.
(oprac. Biuro Promocji Miasta
Urząd
Miasta Rzeszowa